NanoKhata

Learn · then practiseसिक्नुहोस् · अभ्यास गर्नुहोस्

Learn Accountingलेखा (Accounting) सिक्नुहोस्

The basics of accounting in four short topics, with simple examples from Nepali businesses. After each topic, practise with real questions. लेखाका आधारभूत कुरा चार छोटा विषयमा, नेपाली व्यापारका सजिला उदाहरणसहित। हरेक विषयपछि वास्तविक प्रश्नहरूमा अभ्यास गर्नुहोस्।

Start practising →अभ्यास सुरु गर्नुहोस् →

1What is a journal entry?जर्नल प्रविष्टि भनेको के हो?

A journal entry records one transaction in two accounts: one is debited (Dr) and one is credited (Cr) with the same amount. This is double entry.

  1. Find the two accounts. "Bought furniture for cash" affects Furniture and Cash.
  2. Find their type. Furniture is an asset; Cash is an asset.
  3. Apply the rule. Furniture comes in (asset up) → debit. Cash goes out (asset down) → credit.

जर्नल प्रविष्टिले एउटा कारोबारलाई दुई खातामा लेख्छ: एउटा डेबिट (Dr) र अर्को क्रेडिट (Cr), दुवैमा उही रकम। यसैलाई दोहोरो लेखा प्रणाली भनिन्छ।

  1. दुई खाता पत्ता लगाउनुहोस्। "नगदमा फर्निचर किनियो" भन्दा फर्निचर र नगद खाता असर पर्छ।
  2. खाताको प्रकार हेर्नुहोस्। फर्निचर सम्पत्ति हो; नगद पनि सम्पत्ति हो।
  3. नियम लगाउनुहोस्। फर्निचर आयो (सम्पत्ति बढ्यो) → डेबिट। नगद गयो (सम्पत्ति घट्यो) → क्रेडिट।
Debit increasesडेबिटले बढाउँछ Assets · Expenses · Drawingsसम्पत्ति · खर्च · निजी खर्च
Credit increasesक्रेडिटले बढाउँछ Liabilities · Capital · Incomesदायित्व · पूँजी · आम्दानी

Example: Bought furniture for cash Rs 18,000उदाहरण: रू १८,००० को फर्निचर नगदमा किनियो

Furniture A/c        Dr.  18,000
    To Cash A/c                 18,000
(Being furniture bought for cash)
फर्निचर खाता        Dr.  १८,०००
    To नगद खाता                  १८,०००
(नगदमा फर्निचर खरिद गरिएको)
Practise journal entries →जर्नल प्रविष्टिको अभ्यास गर्नुहोस् →

2The five types of accountsखाताका पाँच प्रकार

Every account belongs to one of five types. Its type tells you which side increases it and where its balance normally sits.

हरेक खाता पाँचमध्ये एक प्रकारको हुन्छ। प्रकारले कुन पक्षमा बढ्छ र बाँकी सामान्यतया कुन पक्षमा रहन्छ भन्ने बताउँछ।

TypeExamplesNormal balance
Asset — what the business ownsCash, Bank, Debtors, Furniture, StockDebit
Liability — what it owesCreditors, Bank loan, Outstanding salaryCredit
Capital — owner's investmentCapital (Drawings reduce it)Credit
Income — what it earnsSales, Commission received, Interest receivedCredit
Expense — what it spendsPurchases, Rent, Salary, WagesDebit
प्रकारउदाहरणसामान्य बाँकी
सम्पत्ति — व्यापारको आफ्नोनगद, बैंक, आसामी, फर्निचर, मौज्दातडेबिट
दायित्व — तिर्न बाँकीसाहु, बैंक ऋण, बाँकी तलबक्रेडिट
पूँजी — साहुको लगानीपूँजी (निजी खर्चले घटाउँछ)क्रेडिट
आम्दानी — कमाएकोबिक्री, प्राप्त कमिसन, प्राप्त ब्याजक्रेडिट
खर्च — खर्च गरेकोखरिद, भाडा, तलब, ज्यालाडेबिट

Traditional names: Real (things: cash, furniture), Personal (people, firms, banks), Nominal (expenses and incomes).

परम्परागत नाम: वास्तविक (वस्तु: नगद, फर्निचर), व्यक्तिगत (व्यक्ति, फर्म, बैंक), नाममात्र (खर्च र आम्दानी)।

Practise account types →खाताका प्रकारको अभ्यास गर्नुहोस् →

3Posting to the ledger and balancingखाता बहीमा चढाउने र बाँकी निकाल्ने

The ledger collects all entries of one account in a T-shape: debit on the left, credit on the right.

  • A debit entry is written on the left as "To other account".
  • A credit entry is written on the right as "By other account".
  • Balancing: total both sides. The difference is the balance. Write it on the smaller side as "Balance c/d" so both totals match.

खाता बही (Ledger)ले एउटा खाताका सबै प्रविष्टि T आकारमा राख्छ: बायाँ डेबिट, दायाँ क्रेडिट।

  • डेबिट प्रविष्टि बायाँ पक्षमा "To अर्को खाता" लेखिन्छ।
  • क्रेडिट प्रविष्टि दायाँ पक्षमा "By अर्को खाता" लेखिन्छ।
  • बाँकी निकाल्ने: दुवै पक्ष जोड्नुहोस्। फरक नै बाँकी हो। दुवै जम्मा बराबर बनाउन यसलाई सानो पक्षमा "Balance c/d" लेख्नुहोस्।

Example: Cash A/cउदाहरण: नगद खाता

Dr.                          Cash A/c                          Cr.
To Capital      5,00,000  │  By Furniture      18,000
To Sales           35,000  │  By Rent           12,000
                           │  By Balance c/d  5,05,000
                5,35,000  │                  5,35,000
Dr.                          नगद खाता                          Cr.
To पूँजी         ५,००,०००  │  By फर्निचर         १८,०००
To बिक्री           ३५,०००  │  By भाडा            १२,०००
                           │  By Balance c/d  ५,०५,०००
                ५,३५,०००  │                  ५,३५,०००

The debit side is bigger, so Cash has a debit balance of Rs 5,05,000.

डेबिट पक्ष ठूलो छ, त्यसैले नगद खातामा रू ५,०५,००० डेबिट बाँकी छ।

Practise ledger balancing →खाता बहीको अभ्यास गर्नुहोस् →

4What is a trial balance?तलपट (Trial balance) भनेको के हो?

A trial balance lists the closing balance of every ledger account in two columns. Because every debit has an equal credit, both totals must agree.

तलपटमा हरेक खाताको अन्तिम बाँकी दुई महलमा राखिन्छ। हरेक डेबिट बराबर क्रेडिट हुने भएकाले दुवै जम्मा बराबर हुनुपर्छ।

Debit columnडेबिट महल Assets · Expenses · Drawings · Purchases · Opening stockसम्पत्ति · खर्च · निजी खर्च · खरिद · सुरुको मौज्दात
Credit columnक्रेडिट महल Capital · Liabilities · Incomes · Salesपूँजी · दायित्व · आम्दानी · बिक्री

If the totals do not agree, a balance is on the wrong side or an entry was missed. An agreeing trial balance can still hide some errors, such as an entry recorded in the wrong account on the same side.

जम्मा नमिले कुनै बाँकी गलत पक्षमा छ वा कुनै प्रविष्टि छुटेको छ। तलपट मिल्दैमा सबै त्रुटि हुँदैनन् भन्ने छैन; जस्तै उही पक्षको गलत खातामा लेखिएको प्रविष्टि।

Practise trial balance →तलपटको अभ्यास गर्नुहोस् →

The golden rules of accountingलेखाका सुनौला नियम

AccountDebitCredit
Real (cash, furniture, building)What comes inWhat goes out
Personal (people, firms, banks)The receiverThe giver
Nominal (expenses, incomes)All expenses and lossesAll incomes and gains
खाताडेबिटक्रेडिट
वास्तविक (नगद, फर्निचर, भवन)आउनेजाने
व्यक्तिगत (व्यक्ति, फर्म, बैंक)लिनेदिने
नाममात्र (खर्च, आम्दानी)सबै खर्च र नोक्सानीसबै आम्दानी र लाभ

Frequently asked questionsधेरै सोधिने प्रश्न

What is the difference between Purchases and Furniture?

Purchases are goods bought to sell again. Furniture, computers and buildings are bought to use in the business, so they are fixed assets with their own accounts.

Is Drawings an expense?

No. Money or goods the owner takes for personal use is Drawings. It reduces the owner's capital and is not a business expense.

Why does a customer account usually have a debit balance?

A customer who buys on credit owes the business money, so they are a debtor (an asset). A credit balance means they paid in advance.

खरिद र फर्निचरमा के फरक छ?

खरिद भनेको फेरि बेच्नका लागि किनेको सामान हो। फर्निचर, कम्प्युटर र भवन व्यापारमा प्रयोग गर्न किनिन्छ, त्यसैले यी आफ्नै खाता भएका स्थिर सम्पत्ति हुन्।

निजी खर्च (Drawings) व्यापारको खर्च हो?

होइन। साहुले व्यक्तिगत प्रयोगका लागि लगेको पैसा वा सामान निजी खर्च हो। यसले पूँजी घटाउँछ, व्यापारको खर्च होइन।

ग्राहकको खातामा किन प्रायः डेबिट बाँकी हुन्छ?

उधारोमा किन्ने ग्राहकले व्यापारलाई पैसा तिर्न बाँकी हुन्छ, त्यसैले उनी आसामी (सम्पत्ति) हुन्। क्रेडिट बाँकी भए उनले अग्रिम तिरेको बुझिन्छ।

Ready to test yourself? Endless new questions on journal entries, account types, ledger and trial balance, with instant answers.

आफूलाई जाँच्न तयार? जर्नल, खाताका प्रकार, खाता बही र तलपटका नयाँ नयाँ प्रश्न, तुरुन्त उत्तरसहित।

Start practisingअभ्यास सुरु गर्नुहोस्